3000 yıllık bir dil...

juba · Dost Kayıt: 19 Ağustos 2006 Mesajlar: 26 Nerden: izmir

Reklamlarımız Destekcilerimiz

Stuttgart Dersim İnisiyatifinde
Zaza Dili, Etnik Kimliği ve Siyasi Hakları Üzerine Seminer Verildi (02.07.2006)

Dr. Zlüfü Selcan'ın derneğimizde verdiği ''Zaza Dili, Etnik Kimliği ve Siyasi Hakları'' üzerine seminer gerçekleşti.
Dernek başkanı açılış konusmasını yaparken, verilecek olan seminerin içeriği hakkında kısa önbilgi verdi.
Panelisti ve dinleyicileri selmladıktan sonra, açılış konuşması bu sefer de Zaza diliyle gerçekleştirildi.
Dr. Zülfü Selcan, herkesi selamlayarak, burda ''Etnik Kimliğimiz, Dilimiz ve Demokrasideki Yerimiz'' ile ilgili
bilgiler vereceğim diye konuşmasına başladı.
Bundan önce hiç karşılaşamadığımız bir seminer olarak tanımlayabileceğimiz bu seminerde, teknik ve bilimselliğe dayalı Zaza dili ve tarihi sergilendi.
Dr.Selcan konuşmasına bu sözlerle devam etti: Zazaca konuşan halkın 3 bölgsel etnik adı vardır dedi bunlar; Zaza, Kırmanc, Dımlidir.Sivasta ise Zazacaya Ginice denilmektedir.

Dünyada ve Anadoluda en çok kullanılan Zaza adıdır.Bu yüzden diğer isimlere saygı duymak şartıyla öncellikle Zaza isminin kullanılmasının doğru olduğunu söyledi.

Zazaca'nın bazı kesimlerin iddia ettikleri gibi herhangi bir dilin lehçesi değil, 3000 yıllık bir geçmişi olan, kendi başına bir dil olduğunu canlı misaller vererek ortaya koydu.
Selcan dinleyicilere, İranda M.ö. 1000 yıllarında konuşulan Avestçe diline ve eski Farsçadan örnekler gösterdi.

Çivi yasısından Padişah Darius'un Bistun (İran) daki kayalara kazıdığı yazıların Zazaca tercümesiyle açıkladı.
Daha sonra tarihi kaynakların ve dil bilimcilerin görüşlerine göre Zazaların ataları olan Deylemlilerden ve bunların kurmuş olduğu 5 Devletten bahs etti.
Özellikle bunların en büyüğü ve en soncusu olan BUYİ devletinden (M.s. 955-1055) bahs etti.
Deylemistan ve Horosan bitişiktir.Dersimli halkın horosandan geldiklerini söylemeleri, bu tarihi bilgileri doğruluyor.
Dr. Selcan Deylemistanın haritasını göstererek, Deylemistanın dağlık bir yöre olduğunu ve Deylemlilerin Arap ve Roma işgalci güçlerine karşı daima direndiğini ve işgal ordularını ülkelerine sokmadığını belirtti.
Dil bilimcilerine ve tarihçilere göre bugün halkımızın bir adı olan Dımli adının Deylemden geldiği söylenmektedir.

Daha sonra gösterilen tablolarda Avestçe, Partça ve Zazaca arasındaki yakın bağları vurguladı.
Bundan çıkan sonuca göre, Zazacanın bu dillere yakın olduğu ortaya kondu.
Bu tarihi karşılaştırmadan sonra, Zazaca, Farsça ve Kürtçe arasında kelime ve fiil çekimi üzerine karşılaştırma yapıldı.
Burada gösterilen tabloların Zazacanın, Farsça ve Kürtçeden ayrı bir morfolojik yapıya sahip olduğu görüldü.
Bu arada dillerdeki ortak ve ayrı kelimelerin de olduğunu belirterek, bir dilin keyfi olarak başka bir dilin lehçesi olduğu iddiasının dil bilimine ters düştüğünü belirtti.
Yani Türklerin, Zazacanın Türkçenin bir lehçesi olduğunu, diğer yandan Kürtlerin de Kürtçenin bir lehçesi olduğunun doğru olmadığını ve bunu siyasi amaçlı bir asimilasyon politikası olduğunu belirtti.
Dr. Selcan konuşmasının son bölümünde Zazaca konuşan halkın ortak bir etnik kimlik hakkında siyasi temsilciliğinin yaratılmasının zorunlu olduğunu belirtti.
Türkiye'nin bugünkü demokratikleşme hareketinde Zaza halkının varlığından bahsedilmemektedir. Ne Türkiye hükümetinin görüşlerinde ne de Avrupa Komisyonunda Zaza halkının varlığı yok sayılmakta ve Zaza halkının Kürt olarak görüldüğünü söyledi.
Oysa Zaza halkının buna karşı mücadele ederek varlığını ortaya koymasını ve demokratik haklarını almasının zorunlu olduğunu söyledi. Ancak buna varmak için Zaza halkını temsil eden siyasi bir partinin yaratılmasının kaçınılmaz olduğunu açıkladı.

Yoğun bir katılımı olan seminer sonrası, konuklar ayrı ayrı görüşlerini belirtirken, özellikle Zaza dili üzerine böylesine bilimsel ve verimli bir seminere katıldıklarının sevincini gösterdiler.
Havanın çok sıcak olması halinde bile bu kadar iyi bir katılımın sevindirici olduğunu söyleyen arkadaşlarımız,
Berlin Üniversitesi Dil Araştırma Merkezinden Dr.Zülfü Selcana teşekkürler ettiler.
Üye

MUNZUR ÖZGÜRDÜR ÖZGÜR AKACAK