PÜLÜMÜR

DersiMVataN · Tarih: Cmt Eyl 09, 2006 11:22 pm Mesaj konusu: PÜLÜMÜR

Reklamlarımız Destekcilerimiz

Tunceli ilinin tarihi M.Ö. 2200 ‘lerde yörede yaşadığı saptanan Saburrular’la (Hurriler) başlar. Çemişgezek yakınlarında Pulur köyünde yapılan kazılarda Taş Devrinden Tunç Devrine kadar üç kültür katmanı bulunduğu saptanmıştır. Yörenin ilk yazılı tarihi Keban gölü kurtarma çalışmaları esnasında elde edilen çivi yazılı tabletlerden anlaşılmış olup, bölgenin İşuva adıyla anıldığı görülmektedir. Hitit’ lerin hakimiyetini M.Ö. V. yy. Med ; M.Ö. V.-III. Yy. da Pers egemenliği izlemiş, M.Ö. 332’de İskender tarafından feth edilmiştir

Ancak Pülümür ilçesinin Kapadokya Krallığı döneminde kurulduğu sanılmaktadır. Kapadokya krallığı M.S. 17 .yüzyılda Romalıların Bölgeye egemen olmasına kadar yaşamıştır. Bu bölge Roma’lılarla Orta Asya kökenli Part’lar arasında savaşlara sahne olmuştur. M.S. 395’de Roma İmparatorluğunun bölünmesinden 639’da Arap’ların eline geçinceye kadar Bizans hakimiyetinde kalmıştır. Halife Hişam döneminde (724-743) Tunceli ve yöresi Hazar Türklerinin saldırılarına uğradı. Aslında Orta Doğu tarihinde Hazarlar 585 yılından evvel görülürler. Anadolu zannedildiği gibi Malazgirt zaferinden sonra değil, çok önceden Türk kavimlerinin göçüne hedef oldu. Hazar’ların Bizans ve Arap’larla yakın ilişkileri olmuştur.

683-686’da Kafkasları aşıp Anadolu’ya giren Hazar akını Doğu Anadolu'da yerleşim göstermiş, 693’de Bizanslarla beraber Abbasilere karşı çarpışmış, bu çarpışmalar 737’de Hazar Kağanının Mervan’ a yenilerek, İslamiyeti kabullenene dek sürmüştür. Hazarlar Bizans ordusu içerisinde yer almış, İmparator Heraklius kızını Hazar Kağanına vermiştir.

Selçukluların 1071’de Anadolu’ya girişinden sonra Süleyman Şah Kumandasında Anadolu fethine katılan Mengücek Ahmet Gazi, Erzincan esas olmak üzere Pülümür’ü de içine alan Tunceli Kuzey bölgelerinde Mengücek beyliğini kurdu.1228’de Anadolu Selçuklu Sultanı Alaattin Keykubat, Mengücekleri kendisine bağladı. Horasan ve harzem yörelerinde Moğol baskısının artışı bölgedeki Türk kavimlerini batıya yöneltiyordu. Bu sırada Celalettin Harzem Şah Ahlat’ı alması üzerine Ahlat beyi Alaattin Keykubat’tan haklarının korunmasını istedi. Erzincan’ın Yassıçimen yöresinde yapılan savaşta Celalettin Harzem Şah yenildi. Yanındaki Erzurum beyi tutsak oldu. Alaattin Keykubat ülkenin doğu sınırlarını güçlendirmek amacıyla Harzem' lilerin sınır boylarına yerleştirdi.

Pülümür mıntıkasındaki aşiretlerin ihtiyarları ile temas edildiğinde, kendilerinin Cengiz istilası önünden çekilen Celalettin Harzem Şah’ın askeri bakiyesi ve Horasan tarafından gelme Türk olduklarını söyledikleri görülmüş, hatta bugün haritalarda Tacik baba diye geçen ve kendilerince Sultan baba diye anılan tepeyi Celalettin Harzem’in kabri olarak gösterirler ve burası onların ziyaretgahıdır. Pülümür-Ovacık arasındaki yol güzergahı da buradan geçer. Dikkat çekici bir noktada da bu yörede yaşayan Kırganlı adlı aşiretin isminin orta Asya Türklerinin mezarlarına verdiği Kurgan’dan geldiğidir

Anadolu Selçukluları 1243’de Moğollara yenilip, 1318’de de ortadan kalktığında Anadolu' da bir çok beylikler kuruldu. XIII. yy. da Doğu Anadolu’ya göçmüş olan Akkoyunlular Tur Ali bey tarafından bir birlik oluşturdular. Diyarbakır Merkez olmak üzere Erzincan’a kadar uzanan tüm Tunceli yöresini de içine alan geniş alanda hakimiyet kurdular.

Bu Türkmen kavimi Orta Asya’daki kültürel yaşamlarından miras kalan koyun figürünü sembol yaptılar. Bugün Tunceli’nin pek çok yöresinde koyun, kuzu isimli köyler; mezar başlarında koyun figürleri mevcuttur.

Pülümür’ün yakın zamana kadar “Kuzucan” ismini taşıması Akkoyunlu Devletinden gelme yerleşim yeri olması açısından dikkati çeker.

Akkoyunlular Uzun Hasan döneminde en düzenli ve güçlü devlet düzenine kavuştular. Öyle ki Osmanlı Devletiyle karşı karşıya geldiler. 1473 Otlukbeli savaşı Uzun Hasan’ın yenilgisiyle sonuçlanınca, Akkoyunlu etkinliği azaldı.

1508 de Şah İsmail Safevi’nin Akkoyunluları ortadan kaldırarak Doğu Anadolu' da kurduğu etkinlik 1514 ‘de Yavuz Sultan Selim’e Çaldıran savaşında yenilmesine kadar sürdü.

Tunceli’nin etrafını duvar gibi saran dağlar ve sarp arazi tarihin çeşitli devirlerinde yörede kurulan devletlerin hiç birine tam olarak egemenlik tanımadı ve bu devletlerde bu sarp topraklarla daha fazla uğraşmadılar. Bu da yörenin uygarlıklara kapalı kalmasına yol açtı.

Osmanlı döneminde Kuzucan (Pülümür) 1847 yılında Erzurum Vilayetinin Erzincan sancağına bağlı bir ilçe olarak görünür. 1914 de Birinci Dünya Savaşına giren Osmanlı Devleti, özellikle Doğu cephesinde büyük sıkıntılarla karşılaştı. İçerde Ermeni komitecilerin hareketi de hız kazandı. 1916 yılında Rus ordusu Erzincan önlerinde ve Pülümür’ün kuzeyindeydi. Pülümür ve yörede oluşturulan milis kuvvetleri ile kısmen çarpışmalar olduysa da Şubat 1917' de Sovyet hükümetinin kurulması ile Erzincan’da anlaşma yapıldı ve 17 Aralık 1917 de Rus ordusu Pülümür dağlarından çekildi.17 Aralık günü ilçenin kurtuluş günü olarak kutlanmaktadır.

Pülümür Cumhuriyet döneminde 1936 yılına kadar Erzincan’a bağlı İlçe olarak kaldı ve 4 Ocak 1936 da Tunceli adı ile kurulan İlin yedinci İlçesi olarak Tunceli vilayetine katıldı.

Pülümür, Tunceli İlinin Kuzeydoğusunda yeralan 1650 rakımlı şirin bir ilçedir. Tunceli İl merkezinin 67 km. Kuzeydoğusunda yer alan Pülümür’ün doğusunda Bingöl ve Kuzeyinde Erzincan İli ile Güneyinde Tunceli İl’inin Nazimiye ve Batısında Tunceli İl’inin Ovacık İlçesi bulunan İlçemiz Erzurum-Elazığ Devlet karayolu üzerinde yer almaktadır.

İlçemizin kuzeyi Mercan dağları ile çevrilidir. Bu sıra dağlar Pülümür’e doğru alçalır ve incelir. Pülümür yolu üzerinde 2100 rakımlı Pülümür Geçitinden, Mutu Köprüsü’ne inen ve bu ilçeyi demir yoluna bağlayan mıh gediğine yol verir. Arazinin hep dağlık olması nedeniyle, buralarda ekilecek, dikilecek yerler oldukça azdır. İlçemizde, hayvancılık yapılmasına uygun otlakların bulunmasına rağmen, yeterince bu otlaklardan yararlanılmamaktadır.Bu bakımdan en fazla, kıl keçisi ve az miktarda da koyun beslenir.
a) Coğrafi Konum : Pülümür , Elazığ-Erzurum Devlet Karayolu üzerine kurulu olup, doğusunda Bingöl, kuzeyinde Erzincan, güneyinde Tunceli' nin Nazımiye ilçesi ve batısında Ovacık ilçesi ile komşudur.Pülümür , Tunceli ilinin kuzeybatısında yer alır. Dağlık bir alana kurulu bir yerleşim alanıdır.İl merkezine uzaklığı 65 km.' dir. Deniz seviyesinden yüksekliği 1650 m.' dir. İlçemizin kuzeyi Mercan ve Munzur Dağ silsilesiyle çevrilidir. Bu sıradağlar Pülümür' e doğru incelir. Pülümür-Erzincan karayolu üzerinde 2100 rakımlı Avzer Gediği ile Mıh Gediğinden Mutu Köprüsünden geçen demiryoluna ulaşılır ve geçit verilir. Arazinin genel yapısı engebeli ve dağlıktır.

b) Yeryüzü Şekilleri : Tunceli' ye doğru derin bir vadinin başlangıcında yer alan Pülümür, kuzeydoğusunda 3287 m. Rakımlı Bağır Paşa Dağı ve kuzeybatısında 3000 m. Rakımlı Mercan Dağları ile Munzur Dağ silsilesiyle dikkati çeker. Ayrıca il genelinin en yüksek dağlarından olan Bağırpaşa Dağının zirvesinde irili ufaklı birkaç krater göl bulunmaktadır.Pülümür genel görünüm itibariyle yayla görünümünde olup; irili ufaklı tepelerle çevrilidir. 1505 kilometre karelik alanı olan Pülümür ilçesinin orta yerinden ve karayolunun alt tarafından geçen Pülümür Çayı ' da ayrı bir güzellik kaynağıdır.

c) İklim : İlçede, Doğu Anadolu Bölgesinin karasal iklimi hakimdir. Kasım ayı sonlarında yağmaya başlayan kar, kalınlığı eski yıllarda 2-3 metreye ulaşırken son yıllarda barajların etkisi ile 1 metreyi aşmamaktadır. Ancak kar yağışına rağmen aşırı soğuklar yaşanmaz. Yıllık ortalama yağış miktarı 300-500 mm' dir. Yağışlı gün sayısı ortalama 60 gün olup, en düşük sıcaklık 15-20 C , en yüksek sıcaklık 30' C 'dir. İlkbahar aylarında meydana gelen son donlar meyvecilik ve sebzecilik üzerinde olumsuz etkiler yapmaktadır. Yaz mevsimi fazla sıcak geçmeyen Pülümür' ün , yaz yağışları ve serin durumu florayı zenginleştirmiştir. Serin rüzgarları, zümrüt yeşili ormanları , dağları ve rengarenk çiçekleri ile Pülümür, tam bir doğa harikasıdır.

d) Kaynak ve Akarsular : İlçemiz, kaynak ve akarsular bakımından zengin bir potansiyele sahiptir. İlçemizdeki akarsular ve kaynaklar aşağıda belirtilmiştir:

Akarsular :

1.Pülümür Çayı : Hel Dağı ve Bağır Paşa Dağından doğan kaynaklarla beslenip Munzur Suyuna karışmaktadır.

2. Karagöl Çayı : Kaynak yeri Bağır Paşa Dağı, Karagöl-Şampaşakaraderbent köyünü takiben Kabayelden Peri Suyuna dökülmektedir.

3. Kırklar Çayı : Bağır Paşa Dağından doğup, Kırklar,Hasangazi, Hacılı , Turnadere köylerini takiben Turnadere Suyu ile birleştikten sonra Pülümür çayına dökülmektedir.

4. Çekem Suyu : Karataş mevkiinde doğup, Dağyolu, Senek ve Mutu Mezrasını takiben Karasuya dökülmektedir.

5. Kocatepe Suyu : Buyerbaba ve Hel Dağından beslenip, beşinci çığ tüleninin olduğu bölgeden Pülümür çayına karışmaktadır.

Kaynaklar :
1. Tekepınarı Köyü(Kırmeşe Köyü)
2. Beyaz Su ( Karagöl Köyü )
3. Büyükçeşme ( Senek Köyü )
4. Sıtmapınar (Komlar Mah. )
5. Bent Çeşmesi( Süleymanuşağı Köyü)
6. Bağır Çeşmesi (Kırklar Köyü)
7. Kırk Göze ( Dağyolu Köyü)
8. Karagöz Çeşmesi ( Karagöz Köyü)

MADENCİLİK
İlçemiz genelinde Jeolojik yapı henüz tümüyle keşfedilmemiştir. İlçemizde bulunan ve zaman zaman işletilen yer altı kaynakları şunlardır:
1. Bağır Paşa Dağı Krom Madeni,
2. Balpayam Tuzlası ,
3. Karagöz Köyü Krom Madeni,
4. Süleymanuşağı Köyü Mermer Madeni,
5. Hiver Tuzlası ,
6. Göneli Tuzlası,
7. Uzunevler Köyü yakınlarındaki Alçı Taşı Kireç madeni yatakları.
Üye

[/center]

DersiMVataN · Tarih: Cmt Eyl 09, 2006 11:24 pm Mesaj konusu:

Pülümür , uygun ekolojik yapısı, zengin florası , koloni varlığı ve işgücü olanakları bakımından çok büyük bir arıcılık potansiyeline sahiptir. Son yıllarda ilçede arıcılık sektöründe büyük gelişmeler olmakta , koloni sayısında ve toplam bal üretiminde artış olmaktadır.

Pülümür’ de arıcılığın gelişmesinde, ilçemizin arıcılık için uygun şartlar taşıması önemli rol oynamıştır. Bunun yanında arıcılığa başlamak için tarlaya, büyük oranlarda sabit yatırıma ihtiyaç duyulmaması arıcılığın hızlı gelişmesinde rol oynamaktadır. Ayrıca arıcılığın toplumun her kesimi (bay, bayan, yaşlı , genç) ve meslek grupları tarafından yapılması bu günkü kovan sayımıza ve bal üretimine ulaşmamızda etkili olmuştur.

Pülümür’ ün bölge itibari ile Doğu Anadolu Bölgesinde bulunması ve karasal iklim kuşağında yer alması gezici arıcılığın yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Son derece elverişli doğal bitki örtüsüne sahip olan ilçemizde, mevsimsel olarak polen akımı ve akabinde nektar akışı başlamaktadır.İlçenin coğrafi durumu ve ekolojik yapısı münasebetiyle bölge bölge nektar akışı Ağustos ayı sonuna kadar devam etmektedir.

İlçemiz arıcılığının gelişmesinde en önemli faktörlerden biri de , ilçede ilki 1990 yılında yapılan ve 1995 yılından itibaren geleneksel olarak her yıl kutlanan “ Pülümür Bal Festivali” ‘ dir. Bu festivaller ile hem ilçenin , hem de üretilen doğal kırçiçek balının tanıtımı yapılmaktadır. Pülümür yaklaşık 15000-20000 arılı kovanı barındırabilecek kapasiteye sahip en önemli bal üretici merkezleri arasındadır. İlçemizde 9500 adet arılı kovandan yılda ortalama 160-180 ton bal üretimi yapılmaktadır

Kovan başına düşen ortalama bal verimi Türkiye’ nin yıllık ortalama bal üretiminin üstündedir. İlçede üretilen bal kısmen Köylere Hizmet Götürme Birliği Başkanlığı tarafından işlenip etiketlendikten sonra yurt genelinde Migros ve OYPA gibi büyük alışveriş merkezlerinde satışa sunulmaktadır

İlçemizde her yıl geleneksel olarak Eylül ayının ilk haftasında Bal Festivali yapılmaktadır. Bu yıl “Pülümür 10. Geleneksel Bal Festivali “kutlamaları yapılacaktır.
Üye

[/center]