Dersim´in Kutsal Divanesi SeyUsen

DersiMVataN · Tarih: Sal Ksm 14, 2006 5:35 pm Mesaj konusu: Dersim´in Kutsal Divanesi SeyUsen

Reklamlarımız Destekcilerimiz

Dersim kent merkezin de dolanıyordum. Palavra meydanından güneye yöneldim. Küçük bir meydanda huzur restaurant´ın kapısından içeri girdim. masalarda rakı sofralı müşteriler boş masa bırakmamış gibi. Bir masaya kuruldum.

Bir dostumla sohbete dalmıştım. Önümde duran rakı kadehimin bir el tarafından alındığını fark edince bir refleksle elin bileğinden yakaladım. Adam yanı başımda ayakta dikilmiş bardağı ağzına götürmek üzere çaba sarf ediyor. Göz göze geliyoruz, mağrur sorgulayıcı bakışlarına karşılık şaşkınım. Perişan, lime lime giysili, sakallı, yetmişlik bir derviş kılığında. Bardak iki el arasında boşaldı boşalacakken, kasiyer yerinden yıldırım hızıyla fırladı. hışımla bana:

´Ne yapıyorsun be adam. Bırak o bardağı!´ İstem dışı bıraktım bardağı. Adam yarım rakı kadehini kafasına dikti, mırıldanarak masamdan ayrılmak üzereyken, kasiyer hürmet ve sevgi dolu bir sesle:
´Pirim sen kusura bakma, bu adam seni tanımadı, onun adına özür dilerim´ sandalyeyi çekti:
´Hele sen ceddini seversen birkaç dakika otur´ dedi.

O arada çevredeki masalardan, adama davetler yarışa girmiş ama adamın aldırdığı yok. Ben olanlara bir anlam vermek için kasiyer dostumdan açıklama istedim. Anlatmaya başladı:

´Bu adam ´SEYUŞEN`dir. Bu zat her mekâna girmez. Gireceği mekânları özenle seçer. Mekân sahiplerinin dürüst namuslu kişiler olmasını esas alır. Hiç konuşmaz, ayda yılda bir, bir cümle kurar. Kendi-kendine söylenerek dolaşır. Mırıldanmasında genellikle, ´vurdular, katlettiler´ diyerek tetik parmağını oynatarak yürür. Sokakta yaşar. Ama senin kadehini aldıysa demek ki sen temiz yürekli bir insansın. Bak herkes seni kıskandı.´

´Devam et´ diyorum. Anlatıyor:

Bir defasında nüfus sayımı dolayısıyla sivillerden hiç kimsenin sokakta olmadığını görünce sokaklarda çığlık atıp koşar, gidip polislerin yakasına yapışır. ´Yine ´38 mi geldi?´ Halkımızı yine mi katlettiniz?´ der. Polisler; kent sakimlerinden bir ev halkını göstermeyene kadar sakinleşmez.

Seyuşen yakın bir geçmişte bir gece yine sokakta uyurken, ruh hastası bir öğretmen tarafından başı taşla ezilerek öldürüldü. Dersim halkı onu bir şehit gibi uğurladı, anısına da Dersim´e heykelini dikti.Dersim´in Kutsal Divanesi SeyUsen
Üye

[/center]

Robar · Kurucu Kayıt: 18 Temmuz 2006 Mesajlar: 142

Okurken duygulandım.Trajedik vaka..Belkide asla benzerliği olmayacak..Nerden bilebilirdiki seyusen;birgün kendisiylen birlikte yaşadığı bu toplum onu kendi nesilerine aktaracağını..abideleştireceğini..elbeteki bilemeyecekti..
Onuda erdemleştiren bu değilmidir? Kimsenin güremediğini duygularuylan güren ,hiseden hisederkende yaşayan ..

saol dersimvatan hisine vardık ..farklı farklı yaşamların..

ezgican · Çalışkan Dost Kayıt: 20 Temmuz 2006 Mesajlar: 161

Reklamlarımız Destekcilerimiz

Yaşadığımız günlerin en çok tartışılan kavramının değerler ve Dersim Değerleri olduğuna inanıyorum.Bu uzun uzadıya yazıldı , tartışıldı bir daha anlatmaya gerek yok sanırım.İşte Şeyuse gibi insanlarda bana göre dersim insanı için çok önemli değerlerden..Bir inanç , düşünce sisteminin ve bir kültürün devamlılığı, onun değişen zaman ve makanlarda kendisini yeniden üretebilme, geliştirebilme gücüyle ölçülür ise geçmişten günümüze bu değerlerin kaybolmadığını görmek kültürümüzün bir yerde devamlılığınıda göstermektedir.

DersiMVataN · Tarih: Pts Ekm 15, 2007 1:36 pm Mesaj konusu: bir delinin hatıra defterinden

Divaneliğiyle Dersim'de bir efsane haline gelen ve halkın dilinden düşürmediği ünlü delisi Seyuşen'in heykeli dikildi, şimdi de belgesel filmi yapılıyor. DersiM halkı diğer toplumların aksine delilerini dışlayarak değil, neredeyse yücelterek ve sahiplenerek rehabilite ediyor..

Dünyada sadece bir kentin 'deli'lerini heykelini dikecek kadar sevdiğini biliyor musunuz? O kent bizim ülkemizde ve adı Dersim. Heykeli dikilen delinin adı da halkın bildiği isimle Seyuşen, namı diğer Hüseyin Tatar. Kentin delilerine verdiği bu önem üzerine Hacettepe Üniversitesi İletişim Fakültesi'nden üç öğretim üyesi Seyuşen'in belgesel filmini çekmeye karar verdi. Proje, ulusal ve uluslararası yarışmalarda da gösterilecek. İnsanın Deli Dediği adlı proje Egemen Adak ve Kumru Berfin Emre tarafından yürütülüyor, projenin danışmanı ise Prof. Dr. Bahar Gökler. Bir delinin heykelinin dikilmesinin ilgilerini çektiğini söyleyen Egemen Adak, 1930 doğumlu Seyuşen'in Mazgirt'e bağlı Beydamı köyünden olduğunu ve askere gidip geldikten sonra ruh sağlığının bozulduğunu anlatıyor. Rivayet odur ki, çocukluğunda tanık olduğu Dersim İsyanı ve birçok yakınını kaybetmesi, hastalığının en önemli nedenidir. 20'li yaşlarda adı artık Seyit Hüseyin'in kısaltılmış hali, Seyuşen'dir ve bir divanedir. Pek konuşmaz, ancak sevdikleriyle konuşur. Dilenmez, kimseyi rahatsız etmez, kimseye zarar vermez. Divanedir ama gururludur. Ancak kalbi temiz olanların masasına gider ve onların yemeğini teklifsiz yer, içkilerini doğallıkla içer, yanık sigaralarını ellerinden alır. Ne kimseden para kabul eder, ne sigara paketi, ne de yardım. Belki de bu tavrından dolayı, herkes tarafından sevilir, sayılır, lokantasına gittiği esnaf onu doyurmak için canla başla çalışır, mağazasına gittiği esnaf onu giydirmeyi görevi sayar. Dinsel bir saygıdan olsa gerek, uzun yol şoförleri bile onu yanına alıp neşelenmek ister. Birini sevmezse, ona takma adlar takar. Seyuşen tarafından sevilmek bir övünç vesilesidir. Egemen Adak dünyanın her yerinde delilerin toplumdan tecrit edildiğini, ama Seyuşen ve başka delilerin Dersim'de rahatça gezdiğini anlatıyor. Seyuşen'in şizofren hastası olduğunu hatırlatan Adak bir yandan da kumaşı temiz bir insan olduğunu söylüyor: "Öyle ki, birçok insanın evine zorla götürmek, misafir etmek istemesine karşın o bunu reddedip Tunceli'in çetin kış koşullarına rağmen sokakta yatmayı seçmiş. Kendisine para verenleri terslemiş, verilen yeni elbiseleri çıkarıp eski, yırtık giysilerine dönmüş." Öte yandan Seyuşen'in son derece sosyal bir insan olduğunu da öğrenmiş Adak: "Bir süre sonra insanlar mekânıma, soframa bereket getirsin düşüncesiyle işyerlerini, sofralarını hatta evlerini Seyuşen'e açar ama o yine bildiğini yapar." Zaman geçtikçe çarşı esnafının ve Dersim halkının sevgilisi haline gelen bu garibanın ünü dilden dile yayılır. Aslında bunun bir nedeni de, Dersim yöresinde kutsallığına inanılan, Kureyşan aşiretine mensup olmasıdır. Kureyşan aşireti, Alevilere göre pirlik, dedelik atfedilen bir aşirettir.

SOSYAL BİR DELİ
Seyuşen'in hisleri de çok kuvvetlidir. Bir sıkıntısı, derdi veya beklentisi olan gelip ona muradının olup olmayacağını sormaya başlar. Verdiği cevapların büyük kısmı gerçekleşir. Bundan sonra onun deli olmadığı 'Allah'ın budalası' ermiş bir şahsiyet olduğu düşüncesi yayılır. Kar altında uyuyup donmayan, hiç hastalanmayan para veya herhangi bir dünyevi isteği olmayan, herkesin verdiğini kabul etmeyen bu kişinin ünü gurbetçi Dersimliler vasıtasıyla Almanya'ya ve çeşitli Avrupa kentlerine kadar uzanır. Seyuşen de Dersim halkının bu yoğun sevgisi ve ilgisine gülümsemesiyle, sessiz tavırlarıyla ve ıslığıyla karşılık verir. Hastası, derdi sıkıntısı olan kişilerin yanına yanaşıp 'korkma iyileşir' ya da 'bir şey olmaz' gibi sözlerle teskin eder. Seyuşen darbe sonrası sıkıyönetim günlerinde bir gün çarşıya iner, etrafa bakar, kimseyi göremez. Telaşa kapılarak hızla polis karakoluna koşar. Eline aldığı irili ufaklı taşları karakola fırlatarak, "Ne yaptınız halkıma, 38 mi geldi, halkımı nerede öldürdünüz," diye bağırır. Orada bulunan polisler bir şey olmadığını sadece sıkıyönetim olduğu için dışarı çıkma yasağı olduğunu, herkesin sağ salim evinde olduğunu söyler. Polislerin sıkıyönetim gerekçelerine inanmayınca, Seyuşen'i polis arabasına atıp kapı kapı dolaştırmak ve halkın yaşadığını böyle göstermek zorunda kalırlar.

ÖLÜMÜNÜ BİLDİ
'Ben kolay kolay ölmem beni bir deli öldürecek' diyen Seyuşen'in bu hissi de doğru çıkar ve 1994 yılı sonbaharında sokakta uyurken Tunceli'e öğretmenlik için gelen yine şizofren hastası bir öğretmen tarafından başına taşla vurularak öldürülür. Böyle iyi yürekli bir akıl hastasının öldürülmesi Dersim halkı tarafından büyük tepkiyle karşılanır. Cenazesine on binlerce insan katılır. Dönemin belediye başkanı Mazlum Arslan ve milletvekili Kamer Genç'in katkılarıyla Seyuşen'in heykeli yapılarak yine Dersim valisi ve resmi devlet erkânının katıldığı resmi bir törenle açılışı yapılır. Seyuşen, Tunceli'in en ünlü delisi, ama onun dışında şimdilerde Baba Bertal, Deli İbo gibi deliler de Dersim'de günlük hayatın birer parçası. Üstelik her birinin de Seyuşen gibi filmlik öyküleri var.
Üye

[/center]

DersiMVataN · Tarih: Pts Ekm 15, 2007 1:41 pm Mesaj konusu: o Bizim Akıllımızdı Cemal Taş

Reklamlarımız Destekcilerimiz

80'li yıllarda Seyuşen'le masasındaki içkisini alıp rahatça içmesi vesilesiyle tanışan yazar Cemal Taş, şunları anlatıyor: "Bir ara biri gelip rakı dublemi kapıp kafasına dikti. Ne yapıyorsun diye müdahale ettim, baktım hiç aldırış etmiyor. Kim bu derken, restoran sahibi kasadan koştu yanıma geldi, sakın dokunma dedi ve devam etti: 'O bizim Şeyuşenimizdir, bizim pirimizdir, bu adam herkesin masasına gitmez, ona kimse dokunmaz, toplum içinde temiz kalpli insanların elinden bir şey alır sadece.' Onun bu hareketinin halkı mutlu ettiğini, hangi restorana girerse bütün garsonların emrine amade olduğunu anlattı. Çok şaşırmıştım." Cemal Taş, Seyuşen'i en çok öfkelendiren kişilerin avcılar olduğunu anlatıyor. Dersim'de ceylan, dağ keçisi ve kekliğin kutsal sayıldığını, Seyuşen'in de onları öldürenlere çok kızdığını söyleyen Taş, "O keklikleri yakalar, besler, büyütür, sonra doğaya salardı," diye konuşuyor.
Üye

[/center]

xortedersim · İlerleyen Dost Kayıt: 21 Temmuz 2006 Mesajlar: 76

Link

İnAdInA mUnZuR

bome · İlerleyen Dost Kayıt: 01 Eylül 2006 Mesajlar: 80

kendimi çok şanslı hissettim Şeyuşeni çocukluk dönemimden hatırlıyorum sadece ama bu anlatılanlarıda biliyordum o zamanlar emegine saglık dersimvatan Cool

DersiMVataN · Tarih: Çrş Arl 19, 2007 12:27 am Mesaj konusu: Re: