Dersimliler Nerden Gelme

dersim · Çalışkan Dost Kayıt: 23 Temmuz 2006 Mesajlar: 115

Reklamlarımız Destekcilerimiz

Dimli-Deylem teorisi, bugün Dersim' de yasayanların en az bir kesiminin
Deylem'den göç edip, gelip Dersim'e yerleştiklerini içermektedir. Bu bağlantıyı ilk defa Thomas Arzouni 'nin Deylemlilerin 10.yy da ki göçlerini anlatan kitabini referans göstererek belirten Ermeni Andranik'tir.

K. Hadank;

" Dimli- Dailemi teorisi benim 1928' de 11. bandin bitiminde anlattığımdan daha eskidir, bu teoriyi 1900 yılında (...) Ermeni Antranig 'Dersim' adli kitabında ileri sürmüştür" (11) demektedir.

Prof. W.B. Lockwood:

"Dogu Türkiye'de Kürtler arasında küçük topluluklar halinde yasayan Zazalar, Hazar Denizi'nin güney kıyılarındaki Deylemden göçenlerin devamıdırlar". (12)

Ancak bu görüşlerin meselenin sadece bir yanına ışık tuttuğunu belirtmek gerekir. Deylemlilerin esas yurdunun bugün ki Dersim olduğuna dair bazı görüşler de var. Göçlerin karşılıklı oldugu söylenmektedir. (13)

A. Fırat’ın meseleye vakıf olmadığının bir başka örneğini de, onun başka bir soruya verdiği yanıtta görüyoruz. A.Fırat;

"(...) Sen git şimdi Dersim'e Dimli konuşanlar 'Ma Kird' derler" diyor.
Burada söyleşiyi yapan arkadaşlar, yine A. Fırat’ı düzeltiyorlar. Biliyoruz ki Dersimliler kendilerine " Ma Kirmancime" derler.

Orta yerde Dersim ya da Kirmanc-Zaza sorunu diye adlandırılan bir sorun var. Bu sorunu biz yaratmadık. Bizden öncede vardı, bizden sonra da var olmaya devam edecektir. Bu sorunu ilk tartışanlar da biz değiliz. Bizden öncede tartışılmış. Bizden öncekilerin sesi pek duyulmamış, bizim ki duyuldu. Farkı burada aramak gerekiyor.

Orta yerde bir de Kürt sorunu var. Ayrıca, bir Ahmet ya da Botan diye bir sorun yok. Ahmed dili ve kültüründen de bahs edilmiyor. Bu bile yanlız başına, Kirmanc-Zaza sorunu diye bir sorunun varlığına işaret eder.

Kirmanc-Zaza sorunu zor bir sorundur ve bir çok yönü vardır. Kirmanc ve Zaza
adlarının birlikte kullanılmasının nedeni verili durumu belirtmek içindir. Kirmanclar Alevi, Zazalar da Sunni'dir. Bunlar bir halkın iki farklı kesimidirler. Aynı geçmişe sahip olmalarına ve hala ayni dili konuşmalarına rağmen, dini inançlardan kaynaklanan kültürel farklılıklara sahiptirler. Bu iki kesim arasın da ruhi şekillenme birliğinden bahsetmek oldukça zordur. Diğer yandan, Kürtçenin bir lehçesi olan "Here-Were" yi konuşan Aleviler vardır, bunlar ayrı dil konuşmalarına rağmen Kirmanclarla her zaman kader birliği yapmışlardır. Eski, alışıla gelmiş bakış açılarıyla bu sorunu, doğru bir biçimde algılamanın olanağı yoktur. Birilerini suçlamaktansa; hoş görülü davranılmalı, -eve zere wesiye- sorunları araştırma yolu seçilmelidir.

Biz, özgürlüğü sadece kendisi ve kendi fikirleri için isteyenlerle bağlarımızı çoktan koparmışız. İnsanların kendisini ifade etme özgürlüğünün olmadığı yerlerde diktatörlük ve dalkavukluk kaçınılmazdır. Biz, özgürlüğü sadece kendimiz için istemiyoruz. Biz , başkalarının dilini kendi dilimizin lehçesi saymıyoruz. Kimsenin toprağında, kültüründe gözümüz yok. Hiç kimseyi asimle etmiyoruz. Büyük devlet kurma amacımız da yok. Biz, sadece bir gerçeği ifada ediyoruz.Dilimize, kültürümüze, kimliğimize sahip çıkıyoruz, bütün yaptıklarımız bunlarla sınırlı.