KUTÊ MI VİRİ

Lasêrê usari kuto mı viri
Bua vilık u vaşi, vengê têr-türi
Bua genımê hegay, vengê sıliye…

Koyanê Dêsımi dı sodıro sürela..
Kuto mı viri reqayisê hewro
Wandena zereco, rêmayisê milçıko…

Kutê mı viri banê kemerıni
Kamılê vızêrêni, cêniyê leçegıni
Kutê mı viri domanê rü-arıngıni…

Türkçesi

ÖZLEMİŞİM

Baharın “sel”ini özlemişim
Otun, çiçeğin kokusunu, kuşların börtü-böceğin sesini
Tarladaki buğdayın kokusunu, yağmurun sesini..

Dersim dağlarındaki kızılca sabahı…
Özlemişim gök gürültüsünü
Kekliklerin ötüşünü, serçelerin kaçışmasını..

Taştan evleri özlemişim..
Dünün yaşlılarını, leçegli kadınları
Özlemişim yüzü tozlu/kirli çocukları..

Sinan Usarr
18-11-2004
Estemol

Ollem bızono hala désımız se vano
Désım u désımız ré, Muzur ro u cano
Coru bé ko u héyni u çhemu memano
Désım esto, çıqa ke Muzur ho tadano

O dina ma de eve name u vengiyo
Ko u çısme u çhemé ho ra ki jargiyo
Hêyniyé Muzuri marê hewsé dergiyo
İtiqaté ma de o, kemeré çhengiyo

Ma Muzur, Désımi ré çısmé ro u cano
Desımız niya zono, hertım niya vano
Eve çımo ğelet, coru pıro nia nédano
Désımız wayir vone ke, Muzur bımano

Vora ke, zımıstani kou ro vorena
Hata ve omnani kou serro manena
Vıloşina ro, de cerdu ma de rézena
Resena pê, çırtanu de bel bena

Kouné Désımi ro qa vore bıvoro
Ağwa heyniyu mevındo, bıgurro
Ro u can, ko u çhemi ra Muzıro
Ta era ho do, va Désim memıro

Ewro vıle çewto, qom béheduro
Désımız ke, dawa Muzıri ra duro
Bara azé Désımi ré, her çi zuro
Némanena ke, gepéê ağwe buro

Veréniye ro çhemu gıré dané
Nafaé Désım de koka her çi ané
Tepısé ağwe, Désim rê fermané
Bé dae ke! Koyi bé wele bımané

Thorne Tuji

Yol TV: Türksat 3A, Frekans: 12525

Türkçesi İçin Tıklayınız…

Hawar Tornêcengi

MAÊ , DAÊ, WAÊ

Ma; eke çé hode, qomé hora piya mesud, mırodın biyayene wazeme, weré coy gere MAÊ ma, WAÊ ma, CÊNİ yé ma, ÇÊNÊ ma hozona vé.
Ceniye; çı bımuso, musnena ra domanuné ho… U domanuné dormé ho…

Naza de ez wazenu, tayé qesu biyari ra céniyu viri.

Camordu ré wayir véjiyé. Ama gere tikkat bé. Naye sero (serva naye) zerré camordu meskıné. Héni wayir véjiyé ke, camord naye mezono. Lozım beno ke, gegane emır bıkeré. Gege eve hes u heves, eve zerro wes vazé.

Na husus de, céni dest bıdé juvini. Qéreté zuvini bıkeré. Kémasiya zuvini bızoné, dervaz kerdene de piya vé. Bızoné ke meselé mordemiye, herdem meselé qomiyé.

Juvini ré verdest mevındé. Yané vıréniye ro zuvini mecéré. Bend u re mevé… Mane mevé. Kam çı xırave bıkero, ho ro keno. Eve ho zerar véneno, zéde…
Hama MAİ u WAİ ke xırave bıkeré, dı qati cıré bena xırave….
Çı xırave bıvo cérena ra cı. Yané horé kené.

Qe MAE, Qe WAE, Qe CÊNİYE, Qe ÇÊNA

Ténia emır mekeré. Bı sevekné camordu u qomi.
Heya Hama çınay ra :

Sıma ra, juvini ra, hoveho ra;
dısmenu ra, néyaru ra, néwastu ra;
howiye ra, béxudie ra, néhesarie ra, néhawurie ra…

MAÊ DAÊ

Çınay ré vayir vejiyo mordem?…
baqılie ré,
destberie ré,
zonayie ré,
guriyaene ré,
pétie ré,
qéretkasie ré wayir veciyé.

WEŞİE BIZONÊ, WES U WAR BIMANÊ

Torné Thuji

Rozê, hera de ju dewiji gınena quye ro. Mord’mek nêzoneno ke se bıkero, hera xo quye ra çıtur vezo. Heywane ki boyna zırrena. Peyniye de dewız qerarê dano, vano; na quya qefçıle gereke eve herre pırr u qapan bo, hera mı xora endi kokıma, a ki tey bınê herre de bımano, şêro. Venga ciranunê xo dano, her ju bêlê cênê, yenê, eve bêlu herre erzenê zerê quye, here ser. Here nêzonena ke cırê sebeno, çıxaşi ke vengê xo vejiya, honde berz zırrena. Dıma ki vengê xo bırrino.

Xeyle ke herre erjiye ser, dewız reyê sarê xo keno’ra derg, zerê quye de niadano. Dewız niadano, eke çı bivêno! Here hawa herra ke dewij u ciranu corde erzenê ser, vaydana bınê lıngunê xo, xo-bınde dawasnena. Hên kena ke, vejiyo cor.

Bado, waxto ke quye eve herre pırr bo, here xıla cori dana, vıradey nana xo-fek’ra, remena sona..
Dısmen wazeno ke, herwaxt eve her çêşit dubara u deke herre ma ser erzo. Sırrê ser-vejiyena ma, xo-sera vaydayena herre u game avoro şiyena ma dero.

Tengiya ma, gırêdayê gamunê mawa. Ma ke bıwajime, şikime en quyunê xoriyu ra vejime ser. Eke hênyo, de haydê pêro-pia xo rosanime, tenêna bıvejime cor.

**************************

Enerjıye Newe! AlmanyaŽde suka DresdenŽde alime teknolojı ju icatê newe di.Eve(bı) no icat tedarıxe elektrıxe ceu ındi(endi), be ju zentrale elektrıx gire bıyayene, xo ve xo cayeke montaj bıyo u cayra(ujayŽra) beno. Bone “Fraunhofer-Instituts für Keramische Technologien und Sinterwerkstoffe in Dresden” nu icade xuyo neweye qazatexuŽre DeresdenŽde da naskerdeniye. Ebe nu icat, 4000 raye Pil(Bateri)Žra jede enerji are(depo) keno…

Xatýr be to Qaxide,Endi Elektronix wanemê Proja Newe Belçiqade amê výraşteniye.Nu Projera gune nara tepiya kamke wazene şikino qata xo eve ju Defterê DIN-A5 gýrsenineŽde ju Destixê Elektronixra býwano. Nu projeŽra namê Iliad day,çýke fikre výraştoxê na projera gune Iliad kitavoke deyde sanika biyayise insonu ama vatene en kano,coka nu name dey proja xo. Qazeta Belçika DeTijd eve na qeyde newe hata nika 200 wendoxê xo kerdo abone,morey ni proja kutoxu ,her roze jedino.Endi qazete qani estene tarixde manena,heto bihnraki Býrune na dina her roze bene kem,misal Býrrune Amazon.Klima dina cokane herke şi bena xiraven.Tabaxa Ozone bivi Lonýn.Hurdemena qutube Dinade cemed výloşiyene(honaki výloşinoŽra). Firmawa wayire na proja »iRex Technologies«:”-Ekrane nu Qazeta Elektraonýxê Kristalle deverdiyin niyo,eve noxteye bereqýyayisine coka,çýmê wondexû jede necene yane nedezneno.” Qazete newe heroze ebe ju SMS sona Aboneye Qazeta.Qazeta eve sýkle PDF amê výraşteniye.

Proja Newê:NASA wazene Fikrê Insanu býwano. Alime Qompütoreke NASAŽde gurine, ju proxram výraşte.Vatana ihneŽra gune eve nu proxram wazene fikrune insonu biwane. Nu proxram sinyoluneke zare mezgede ,herfû dano herekete zon, ihnu ravera je EKG qeyid keno.Mezgke waşt qesey bikero, virende sinyalu ruşneno rezeptureke zonde herekette guleŽra mesüle.Výle insanu,tenene raşt; gula insanede herfu qýşt bene yene feke insanu u uzaraki ni rezepturu lewune insanu lewnene.Nu sistem ni pröune eve usule EKG ceno qeyd hata nika na proje zaf raver neşiya hama ,hata ewro 50Žra jede qesey amêy naskerdene.20 tenera jedeki herf nu proxram şikino virende(satede),feke insanra vejiyayeneŽra rave bivazo.

Firma Elektronixê Japonu “Fujitsu” ju modelê robotunê newe ard piyasa. Ni roobotû KarŽde,RayeŽde,Key(çey)Žde postê(pýştê) dane insanu.Bare gýranu u ze(je) Paketê kilo ane-bene.54,000-44,000 dolarŽra wazene ni robotû býroşe.Ni robotû 130 cm berze,10 qomutu fahm kene u raya xo eve proxrameke výraştiyo deyra vinene. Vatana serverunê firma “Fujitsu”: bazarê robotu serra 2010 takribi 1 milyar dolar hira beno.Eke ni robotû seri výrajia a raye fiyaê ni robotû hata 18.000 dolar gýneno war.

Japonýzû býnê(býngê) NenýkûŽde informasyon dêy-arê. JaponyaŽde Universitâ TokushimaŽde Îlim Zonexû, 800 kilobyte Informasyon şikiya býnê ju nenýkŽde dey-arê.Vatanâ Îlim ZonexûŽra gune, gereki her 6 AşmeŽde reyê Informasyon unca bero bar-kerdenê(yüklenme),cýke 6 aşmede nenýk beno derg, beno newê. Unca(Fýna) vatanâ Îlim ZonexûŽra gunê qeydê, nû informasyon arê kerdene niya beno: rave eve roştâ-eştýxê(ýşýn) Lazer,nenýkŽre rostâ-eştýxê, sup-sureniya-dot(kýzýl ötesi) erjine(atýlýyor).Enerjiyê nu rostâ-eştýxê supsureniya-dot ,nenýgŽde molekulê Keratin vezeno corê nenýk.Nu molekulê Keratin benê floresanên(floresanli),nafakê(ne raye ke) lazerŽra roştâeştýxê qeweŽke eştiya nenýk, ni informasyonêŽke býnê nenýkŽde amê arê kerdeniyê ebe(eve) je çýmverýgê(gözlük) mikrosqobigŽra yenê wondeniye.

Kaynak : http://zazahaber.de.tl/

Hükümetin geleneksel devlet çizgisinin dışında yeni bir politika olarak başlattığı „Demokratik Açılım“ politikasını olumlu görmekteyiz. Atılan adımlar yetersiz olsa da demokratikleşmeye katkıları yadsınamaz. Ne var ki “Demokratik Açılım” adı altında yürütülen politika pek de belirli değildir. Dolayısıyla, tam da neyi hedeflediği anlaşılmamaktadır.

Her nedense Türklerden ve Kürtlerden sonra üçüncü büyük ulusal topluluk olan Zazalar  gündeme gelmemektedir. Aksine “açılım” politikası Zazalar açısından tersine yürüyor. Zazaca ayrı bir televizyon kanalı talebimiz kabul edilmedi. Aynı dönemde Dersim coğrafyasında barajların yapımına hız verildi. Dersim’e yapılan ve yapılması planlanan bu sekiz baraj bir doğa ve kültür katliamına sebep olacaktır. Hükümetin bu tutumunun demokratik açılımla ne kadar örtüştüğü gerçekten tartışma konusudur.

Zazalar sadece Osmanlı döneminde deĝil, Türkiye Cumhuriyeti döneminde de büyük baskılara ve kırımlara uğramışlardır. 1921, 1925, 1937-38 Zazaların tarihinde unutulmayacak büyük felaketlerdir. Her defasında yerinden yurdundan koparılan bu halk tek dil politikası ile yaşadığı coğrafyada bile dilini yaşatamaz hale getirilmiştir.

Tek dil politikası Zaza halkı üzerinde çok katı bir şekilde uygulandı. Gelinen aşamada Zazaca UNESCO tarafından da tehlike altındaki diller arasında değerlendirildi. Türkiye Cumhuriyeti devleti, kendi vatandaşları ile barışmak için sadece özür dilemekle kalmamalı, aynı zamanda ve daha da önemlisi yaptığı haksızlıkları telafi etmek için de adımlar atmalıdır.

Türkiye sorunlarını çözmek zorundadır. Bunun yolu ve yöntemi şiddetten değil, demokratik yaklaşımlardan, güncel deyimiyle ‘demokratik açılım’lardan geçer.

Demokratikleşme için öncelikle yapılması gerekenler şunlardır:

Demokratik ve özgürlükçü bir anayasa sorunların çözümünün ana çerçevesini oluşturur. Vakit geçirilmeden demokratik ve özgürlükçü bir anayasa yapılmalıdır.

Ulusal ve demokratik haklar anayasal güvenceye bağlanmalıdır.

Ulusal sorunların çözümü, tam katılımcı demokratik yapıdan geçer. Devletin yapısında uygun düzenlemeler yapılarak  yerel yönetimlere ağırlık verilen katılımcı ve demokratik bir sistem kurulmalıdır.

Anayasanın 42. maddesindeki „ (…) Türkçeden başka hiç bir dil, eğitim ve öğretim kurumlarında Türk vatandaşlarına ana dilleri olarak okutulamaz ve öğretilemez” ibaresinin değiştirilerek, Zazaca ve Anadolu’da kullanılan diğer dillerin anadil tanımına ve statüsüne alınarak evrensel normlara uygun hale getirilmelidir.

Zazaların tarihi, kültürü ve Zazaca Türkiye’deki üniversitelerde çağdaş bilimsel temelde araştırılmalı, bunun için gerekli düzenlemeler ve özendirici tedbirler alınarak öncelikle Tunceli, Bingöl ve Dicle üniversitelerinde Zaza Dili ve Edebiyatı Bölümleri açılmalıdır.

Zazaca eğitim-öğretim önündeki engeller tümüyle kaldırılmalı, Zazaların yaşadığı alanlarda (köy, kasaba, şehir) Türkçe’nin yanı sıra Zazaca eğitim de verilmelidir.

Yayın dili sadece Zazaca olan televizyonlar ve radyolar açılmalıdır.

Değiştirilmiş yer adları yeniden iade edilmelidir.

Kuruluşundan beri laik olduğunu söyleyen devlet, gerçek laikliğin gereği olarak devlet ve dini birbirinden ayırmalı, dinler arasında ayrımcılık yapmamalıdır. Bu bağlamda Dersim İnancı da tümüyle özgür olmalıdır. Herkes dini inancını kendi anadilinde yapabilmelidir.

Dersim ve çevresinde Munzur, Harçik ve Peri suyu üzerinde yapılan ve yapımı devam eden barajların faaliyetleri derhal durdurulmalıdır.

Halkımızın uzun yıllar içinde birikmiş sorunları var. Biz bütün zorluklarına rağmen demokratik çözümün en doğru yol olduğunu düşünüyoruz.

Türkiye’nin demokrasiye, Zazaların da Anadolu’da yaşayan tüm insanlarla birlikte daha fazla özgürlüğe ihtiyacı var.

30.10.2009

Kemal Akay (yazar)

Dr. Hüseyin Çağlayan (politolog)

M.Tornêğeyali (araştırmacı)

Xal Çelker (araştırmacı, yazar)

Berfin Jêl (yazar)

Sait Çiya (araştırmacı, yazar)

Hıdır  Eren (sosyolog, eğitimci, yazar)

Ali Ekici (araştırmacı)

Faruk Eren (eğitimci, yazar)

Fahri Pamukçu (eğitimci, araştırmacı, yazar)

Haydar Şahin (araştırmacı)

Dilaver Eren (yüksek elektrik mühendisi)

Mesut Keskin (dilbilimci)

Cefo Çarekız (T. Şahin, yazar)

Hakkı Çimen (eğitimci, yazar)

Mirzali Zazaoğlu (Zazaca Wikipedia redaktörü)

Yaşar Aratemur (araştırmacı)

Şervan Barihas (sanatçı)

Hayri Dalkılıç (yazar)

Hasan Öztürk (işletmeci)

Ali Himmet Dağ (yazar, sosyolog)

Usxanê Cemali (yazar)

Zaza Kültürevi Mannheim

Radio Zaza

www.zazaki.de sitesi

Babaé mı,
Öyro tam phonc serriyo to ma ra briyay-ya şiyay
héni béwaxt…
Axx babaé mı, dırbetia to mı vérra néşiye,
nésona ki…
Rocé nébi ke,xo vérra bıkéri…
No, mı ré biyo derdo gran…

Veré çımané ma de qemisé to bi
Ma héfé to négırot babaé mı…
Axx babaé mı,
Hegaé ma béwayiré,
Çeperré ma kuli berdé vésné..
Babaé mı,
bané ma gıné pıro
dar u beré ma biyo husk..
Ma emegé to ré wayirine nékerde babaé mı,
Wayir né véciayme babaé mı.
Gumané mı,
Sodıra mal u mılké to ré ki wayir névécinime.
Ma ra to ré xér çino
Namé to ré,cédé to ré,pirbabé to ré…
Sebeno! Oncia urce peyser bé ,to wayir véci…

Babaé mı,
Çé ma zé xani bi
Pesew u peroc akerde bi çéberé ma
dost u dısmeni ré …
Nıka inamke kes ma sero
Çeber nékeno-ya babaé mı…

To zaf kutay ma véri baba!
Ya to bé, ya fınde ez ki béri lé to,
Ez daa zéde néşkino bonci
ni derdi ni qeremeti…

Nustoğ: Mazlum YILDIZ

————————————————-

bınnoti
öyro: ewro, na roce. (Zazakiyé Xozati de,huréndiya vengé -ew- de –öy- vacino.Mesela hewn=höyn, hewri=höyri, newe=nöyi, khewe=khöyi…)
sodıra:méşti,sorra
qeremet:ejat(eziyet),stam
qemis biyayis:Na noğde/çhekuye Tırki ra yena:kıymak,canına kıymak

Bu Derste Zazaki-Kirmancki Bazı bağlaçlar ve kullanımlarını Göreceğiz.

ZAZACA’DA BAZI BAGLAÇLAR
1- EKE: Eğer, şayet
2- KE: (a- şartlı durumları belirtir b- aktif durumlarda yapan, eden halleri belirtir)
3- ÇIKE: Ne ki, çünkü
4- OXRO KE: Meğerki (oysaki)
5- ÇI ESTO KE: Ne var ki
6- COKA KE: Ondandır ki, o nedenledir ki,
7- SEBA KE: (…dığından, …duğundan dolayı) o nedenle
8- ÇI HÊFO KE: Ne yazık ki, maalesef
9- U: ve
10- EBE: İle

1- EKE ile ilgili örnekler:
a- EKE ez non bori, bena mırd: Eğer ekmek yersem, tok olurum
b- Ez bena mırd EKE ez non bori: Ben tok olurum, eğer ekmek yersem
c- EKE (ez )zonê ma qesi bıkeri, şa bena: Eger (ben) dilimizi konuşursam, mutlu olurum
d- (ez) şa bena EKE zonê ma qesi bıkeri: (Ben) mutlu olurum eğer dilimizle konuşursam
e- EKE (ez) to reyna bıveni, zaf kêfweş bena: Seni bir daha görürsem eğer, çok neşeli olurum.
f- (ez) zaf kêfweş bena EKE to reyna bıveni: Çok neşeli olurum eğer seni bir daha görürsem
g- EKE (tı) wazena ma qesi bıkıme: Eğer(sen) istiyorsan biz konuşalım
h- (ma) qesi bıkıme EKE tı wazena: (Biz) konuşalım eğer sen istiyorsan.

2- KE bağlacı ile ilgili örnekler:
a- Cenika KE yêna: Gelen kadın
b- MerıkoKE yêno: Gelen adam
c- DewaKE asena: Görülen köy
d- DomanoKE berbeno: Aglayan çocuk
e- KesoKE huno: Gülen kişi
f- KênekaKE benuşt çuna: Sakız çiğneyen kız
g- NeweşoKE naleno: İnleyen hasta
h- CenikaKE yena, cirana mın a: Gelen kadın benim komşumdur.
ı- MerıkoKE E sono braye mıno: Giden adam kardeşimdir.
i- DewaKE asena dewa mawa: Görülen köy bizim köyümüzdür.
j- DomanoKE berbeno neweso: Ağlayan çocuk hastadır.
k- KesoKE huno dewıjé mao: Gülen kişi bizim köylümüzdür.
l- KênekaKE benuşt cuna wastiya mına: Sakız çiğneyen kız benim sevgilimdir.
m- NewesoKE naleno apé mıno: İnleyen hasta benim amcamdır.

KE bağlacına bir başka fonksiyondan örnekler:
a-  Tı KE yena, ez yena: Sen geliyorsan ben gelirim.
b- Tı KE vesana non bore: Açsan ekmek ye.
c- Zımıstan KE béro, ez sona xarpıt: Kış gelirse ben elazıga giderim.
d- Ez KE to vénena, zeré mın veşeno: Seni görürsem içim yanıyor.
e- Tı KE soré ez berbena: Sen gidersen ağlarım.
f- Welaté ma KE xoserbo,ma zone xo mekteban de mısenime: Ülkemiz bağımsız olursa biz dilimizi okullarda öğreneceğiz.
g- Kam KE baqılo zonê xo mıseno: Kim akılıysa dilini öğrenir.
h- Tı KE newesa, mé: Sen hastaysan gelme.
ı- Tı KE mı fam nêkena ez sebıkerine?: Sen beni anlamıyorsan ben ne yapayım?

3-ÇIKE ile ilgili örnekler:
a- Ez ebe to qesi nekena, ÇIKE tı newazena mın fam bıkerê: Ben senin ile konuşmuyorum çünkü sen beni  anlamak istemiyorsun.
b- Ez neşıkina bıwani, ÇIKE ez neşiya mekteb: Ben okuyamıyorum çünkü ben okula gitmedim.
c- Ez beşe nekena na kemere berz bıkerine, ÇIKE zaf gırana: Ben bu taşı kaldıramıyorum, çünkü çok ağırdır.
d- Ez neşıkina muzırde ravéri, ÇIKE aj(z)me nezanena: Ben Munzur’dan geçemem, çünkü yüzme bilmiyorum.
e- Ez are nekena,ÇIKE ez mırda: Ben kahvaltı yapmıyorum, çünkü ben tokum.
f- A tersena, ÇIKE a tersonek a: O(Dişil) korkuyor, çünkü o korkaktır.
g- O terseno, ÇIKE o tersonek o: O(eril) korkuyor, çünkü o korkaktır.
h- Ma nıka sonime, ÇIKE dereng o: Biz şimdi gidiyoruz, çünkü geçtir.

4-OXRO KE ile ilgili örnekler:
a- Mın wast ez sori kê ciranê xo, OXRO KE ciranê mın kê de niyo: Komşumun evine gitmek istedim, oysaki komşum evde değil.
b- Lerzan ewro niyame kar, OXRO KE nêweşo: Lerzan bugün işe gelmedi, oysaki (meğerki) hastadır.
c- Trêne niyame, OXRO KE mın trêne remna: Tren gelmedi, oysa ki ben treni kaçırmışım.

5- ÇI ESTO KE ile ilgili örnekler:
a- Ez wazena tayêna vındine, ÇI ESTO KE waxtê mın çin o: Biraz daha kalmak istiyorum, ne var ki zamanım yok
b- No doman wazeno bıwano ÇI ESTO KE bê kes o: Bu çocuk okumak istiyor, ne var ki kimsesizdir.
c- No bostan zaf weş o, ÇI ESTO KE wayir merd: Bu bahçe çok hoştur, ne var ki sahibi öldü.

6- COKA KE ile ilgili örnekler:
a- Şıliye varena, COKA KE ez niyama: Yağıyor ondan dolayı gelmedim.
b- Waxtê mın çini bi, COKA KE mın to ra telefon nêkerd: Zamanım yoktu ondan dolayı sana telefon etmedim.
c- Raya mın duriya, COKA KE ez wazena nıka sorine: Yolum uzaktır, ondandır şimdi gitmek istiyorum.

7- SEBA KE ile ilgili örnekler:
a- Ez şona üniversita, SEBA KE wazena bıbi malım, wanena: Okuyup öğretmen olmak istediğim için üniversiteye gidiyorum.
b- SEBA KE meymanê mın ame, ez ewro kê de menda: Mısafirim geldiği için, bu gün evde kaldım.
c- Ez her amnan sona dewe, SEBA KE ez dewe hes kena: Her yaz köye gidiyorum, köyü sevdiğim için.
d- SEBA KE ez dewe hes kena, her amnan sona dewe: Köyü sevdiğim için, her yaz köye giderim.

8- ÇI HÊFO KE ile ilgili örnekler:
a- Mın wast   şıma bıvêni, ÇI HÊFO KE şıma şi bi: Sizi görmek isterdim, maalesef (ne yazık ki) siz itmiştiniz.
b- A roce wêyve çini bi, ÇI HÊFO KE hard lerca: O gün düğün yoktu, ne yazık ki (maalesef) deprem oldu.
c- Ciranê mın kar ca vırda, ÇI HÊFO KE nêweş o: Komşum işi bıraktı maalesef (ne yazık ki) hastadır.

9-U ile ilgili örnekler:
a- Çep U rast: Sol ve sağ.
b-Ez U to: Ben ve sen.
c-Cafer şi U ame: Cafer gitti ve geldi.
d- Dewa ma U dewa şıma: Bizim köy ve sizin köy
e-Cênike U kêneke piya şi: Kadın ve kız birlikte gittiler.

10-EBE ile ilgili örnekler:
a-Ez EBE zengel hard kınena: Ben kazma ile yer kazıyorum.
b-Hesen EBE trêne sono kar: Hasan tren ile işe gidiyor.
c-Hunermend EBE hunerê xo kıfş beno: Sanatçı sanatı ile belli olur.