Zazacada Sıfat
Zazaca’da sıfatlar, yapıları bakımından üçe
ayrılırlar.
1- Basit sıfatlar
2- Türemiş sıfatlar
3- Bileşik sıfatlar
1-Basit Sıfatlar
Her hangi bir ekle türememiş, birden fazla kelimeden oluşmamış tek kelimelik
sıfatlardırlar.
a-Eril nesneleri nitelendiren bazı sıfatlardan örnekler
Kılm - Kısa
Xori - Derin
Çewt - Eğri
Berz - Yüksek
b-Dişil nesneleri nitelendiren sıfatlardan bazı örnekler
XoriyE -Derin
ÇewtÊ - Eğri
RındE - İyi
DergE - Uzun
c-Çoğul nesneleri nitelendiren sıfatlardan bazı örnekler
Rındİ - İyiler
Dergİ - Uzunlar
Xırabİ - Kötüler
Kılmİ - Kısalar
2- Türemiş Sıfatlar
Bunlar, edat ya da soneklerle türetilen sıfatlardır
a-BI olumluluk edat ile, eril hallerde bazı örnekler
BIxêr - Hayırlı
BIkêyf - Keyifle
BIcan - Candan
Bıdert - Dertli
b-Bı ile dişil örnekler;
BIxêrE - Hayırlı
BIkêyfE - Keyifli
BIcanE - Candan
BıderdE - Dertli
Olumsuzluk anlamı BÊ ile yapılır BÊxêr-BÊxêre-hayırsız (v.b)
Çogullarda arkasına İ harfı alarak yapılır;
Bıxêrİ hayırlılar, Bêxêrİ - hayırsızlar (v.b)
3- Bileşik Sıfatlar
Bazı fiillerde gelecek zaman kökünün, bir isim, zamir ya da sıfatın arkasına
gelerek oluşanlardır;
Bazı örnekler
a-Eril hal;
Wer - HeramWER - Haram yiyen
ZAN - zonZAN - Dil bilen
DOŞ - mangaDOŞ - İnek sağan
XOŞ - serXOŞ - Sarhoş
b-Dişil hal
HeramwerE - Haram yiyen
ZonzanE - Dil bilen
MangadoşE - İnek sağan
SerxoşE - Sarhoş
c-Çogul hallerde kelimenin arkasına İ harfi gelir
Heramwerİ - Haram yiyenler
Zonzaneyİ - Dil bilenler
Mangadoşİ - İnek sağanlar
Serxoşİ - Sarhoşlar
|