Dişil ve Eril Sıfat Örnekleri
Eril ve Dişillerde Cins Şeyleri Nitelendiren Sıfatlarla İlgili
Bazı Örnekler:
1- Eril (Nêri)
| NO |
O, Bu |
| NO mordem baqıl |
O/Bu adam akılıdır |
| NO lacek wanen |
O/Bu Çocuk okuyor |
| NO ko zaf berz |
O/Bu dağ çok yüksektir |
| NO reng sur |
O/Bu renk kırmızıdır |
| NO hêga vaşın |
O/Bu tarla otludur |
| NO astor vêşan |
O/Bu at açtır |
| NO bar gıran |
O/Bu yük ağırdır |
| NO kê germ |
O/Bu ev sıcaktır |
| NO wer şenık |
O/Bu yiyecek azdır |
| NO non nerm |
O/Bu ekmek yumuşaktır |
2- Dişil (Maki)
| NA |
A |
| NA cenike baqıl |
A Bu kadın akılıdır |
| NA kêneke son |
A Bu kız gidiyor |
| NA trêne derg |
A Bu tren uzundur |
| NA raye kılm |
A Bu yol kısadır |
| NA mayine têşan |
A Bu at (dişil, Türkçe’de özel adı yok)susamış |
| NA dewe gırs |
A Bu köy büyüktür |
| NA kemere gıran |
A Bu taş ağırdır |
| NA pêşkire rengın |
A Bu mendil renklidir |
| NA saye şirın |
A Bu elma tatlıdır |
| NA muriye nerm |
A Bu armut yumuşaktır |
| Eril (Nêri) |
|
Dişil (Maki) |
| a- (NO) Ciran |
(Bu) komşu |
(NA) CiranE |
| b- (NO) Mudur |
(Bu) müdür |
(NA) MudurE |
| c- (NO) Malım |
(BU) öğretmen |
(NA) MalımE |
| d- (NO) Dewıj |
(BU) köylü |
(NA) DewıjE |
| e-(NO) Faşist |
(BU) faşist |
(NA) FaşistE |
| f- (NO) Doxtor |
(BU) doktor |
(NA) DoxtorE |
| g- (NO) Feqir |
(BU) fakir |
(NA) FeqirE |
| h- (NO) Nêweş |
(BU) hasta |
(NA) NêweşE |
| ı- (NO) Meyman |
(BU) misafir |
(NA) MeymanE |
| i- (NO) Tersonek |
(BU) korkak |
(NA) TersonekE |
| j- (NO) Wayir |
(BU) sahib |
(NA) WayirE |
| k- (NO) Karêrıj |
(BU) Karerli |
(NA) KarêrıjE |
| l- (NO) Çewlıgıj |
(BU) Çewlikli |
(NA) ÇewlıgıjE |
Zazaca`da Tekil ve Çoğul
Yalın haldeki isimlerin çoğulu, kural olarak isimlerin sonuna ‘i’ soneki
gelerek yapılır:
1- Sessiz harfle biten isimlerde:
| |
Tekil |
Çoğul |
| a- |
Por |
Sac |
Pori |
Saçlar |
| b- |
Qor |
Bacak |
Qori |
Bacaklar |
| C- |
Vaş |
Ot |
Vaşi |
Otlar |
| d- |
Doman |
Çocuk |
Domani |
Çocuklar |
| e- |
Hewr |
Bulut |
Hewri |
Bulutlar |
| f- |
Kıtap |
Kitap |
Kıtapi |
Kitaplar |
| g- |
Zern |
Altın |
Zerni |
Altınlar |
| h- |
Tırk |
Türk |
Tırki |
Türkler |
| I- |
Bıroş |
Kova |
Bıroşi |
Kovalar |
| i- |
Dest |
El |
Desti |
Eller |
2- Dişil olup da ´e` ile biten isimler, çoğul hal aldıklarında ´e`
düşer yerine ´i` alır:
| |
Tekil |
Çoğul |
| a- |
Saye |
Elma |
Sayi |
Elmalar |
| b- |
Muriye |
Armut |
Muriyi |
Armutlar |
| C- |
Waye |
Bacı |
Wayi |
Bacılar |
| d- |
Maye |
Anne |
Mayi |
Anneler |
| e- |
Bıze |
Keçi |
Bızi |
Keçiler |
| f- |
Dewe |
Köy |
Dewi |
Köyler |
| g- |
Goze |
Ceviz |
Gozi |
Cevizler |
3- Eril olup da ´e` ile biten isimlerin çoğul durumlarında sonuna
´i` gelir ve iki sesli harf arasına ´y` kaynaşma harfi girer:
| Tekil |
Çoğul |
| a- |
Nuştane |
Yüzük |
Nuştaneyi |
Yüzükler |
| b- |
Goşare |
Küpe |
Goşareyi |
Küpeler |
| C- |
Şane |
Tarak |
Şaneyi |
Taraklar |
| d- |
Areye |
Değirmen |
Areyeyi |
Değirmenler |
| e- |
Adırge |
Çakmak |
Adırgeyi |
Çakmaklar |
|
